Salceda: Umutang muna para ‘budget gap’ mabawasan

June 28, 2020
 Joey Sarte Salceda
House Ways and Means Committee chairman, Albay Rep. Joey Sarte Salceda

INAMUKI ng isang ekonomistang mambabatas ng Kamara sa pamahalaan na humiram muna ito ng pera upang mabawasan ang ‘budget gap’ nitong dulot ng COVID-19 pandemya, at ipasa ng Kongreso ang mga panukalang batas sa pananalapi para mabayaran ang mga uutangin.

Payo ito ni House Ways and Means Committee chairman, Albay Rep. Joey Sarte Salceda matapos niyang punain na ang ‘budget deficit’ ng bansa sa unang limang buwan ngayong 2020 ay umabot na sa P562.2 bilyon, halos 695 beses ang laki kaysa sa P809 milyong ‘budget gap, sa kagayang panahon noong nakaraang taon.

Sa ulat ng Bureau of the Treasury (BTr), umabot na sa  P1.665 trilyon ang nailabas ng gubiyerno at patuloy itong lumulobo, habang ang kita naman nito ay bumagsak sa P1.102 trilyon noong katapusan ng Mayo. Nangyayari ang ‘budget deficit’ kapag higit na malaki ang gastos kaysa perang pumapasok.

Ayon kay Salceda, may ilang ‘revenue measures’ na nakahain sa Kamara na makakatulong para isulong ang ‘credit rating’ ng Pilipinas upang makautang ito ng may higit na mababang patong na interes. Kasama sa mga ito ang panukalang buwis sa ‘digital economy’ na inihain niya kamakailan at inaasahang magbibigay ng P29.1 bilyon sa pamahalaan, at ang panukalang buwis sa Philippine Offshore Gaming Operations (POGO) na magbibigay naman ng P45 bilyon sa gubiyerno taun-taon.

Layunin ng panukalang “Act Establishing a Fiscal Regime for the Digital Economy” (HB 6765) na na hulihin at buwisan ang halagang likha ng ‘digital economy;’ barahan ang mga lusutang likha ng malalabong probisyon sa sistema ng pagbubuwis;  at tukuyin ang mga akmang buwis sa ‘digital services’ sa bansa.

Sa ilalim nito gagawing ‘withholding tax agents’ ang mga ‘e-commerce platforms’ gaya ng Lazada para kulektahin ang ‘value added tax’ (VAT) sa mga produktong inangkat mula sa gumagawa ng mga ito sa ibang bansa; at pagrehistruhin bilang mga local na korporasyong sangay sa bansa ang mga ‘digital services providers’ gaya ng Google, Facebook at Netflix bago sila payagang magnegosyo sa Pilipinas para masaklaw sila ng VAT at ‘corporate income tax’ (CIT).

Aamiyendahan ng HB 6765 ang Sections 57, 105, 108, and 114 ng National Internal Revenue Code. Bukod sa naturang bill, si Salceda rin ang may-akda ng Motor Vehicle Road Users’ Tax bill na nakahain na sa Kamara at inaasahang magbibigay sa pamahalaan ng P205 bilyon sa loob ng limang taon.

“Payo ko sa pamahalaan na mangutang at gastusan na ang nararapat na mga hakbang para malupig natin ang Covid-19 at makabangon sa hahirapan at kawalang trabahong dulot nito. Ngayon na dapat dahil ang mga problema tungkol sa pagka-lugi, kapag napabayaan, ay lalong lamalala habang tumatagal at ito’y nadadagdag sa utang ng bansa,” diin niya.

“Dalawang katanungan ang dapat nating ikunsidera kapag pinag-usapan ang isyu ng pambansang pagkakautang. Una, kailangan nga bang umutang? Pangalawa, kaya ba nating bayaran ang uutangin? Walang dudang “Oo” ang sagot sa unang tanong. Ginagawa na ito ng mga bansang sinalasa ng Covid, kasama ang Singapore na hindi umaasa sa buwis dahil sa ‘sovereign wealth fund’ nito. Higit na determinasyon ang kailangan sa ikalawang tanong, kung saan lamang Pilipinas kaysa sa Japan dahil sa katandaan nito,’ paliwanag ng mambabatas.

Binigyang diin ni Salceda sa sadyang kailangan ng bansa ang mga reporma sa sistema ng pagbubuwis at pangangasiwa nito, gaya ng panukala nilang ‘digital tax administration, POGO tax and updated road users’ tax reforms’ upang maibsan ang problema sa pananalapi ng pamahalaan lalo na ngayong pinadapa ito ng COVID pandemic.

“Masusing pinagaaralan namin kasalukuyan ang mga aspeto ng ‘digital taxation’ at pumasa na sa aming kumite ang POGO at ‘road users’ tax measures,’” dagdag niya.